Rozmowy Berlińskie: Aktualne wyzwania w relacjach polsko-niemieckich

Deutsches Polen-Institut oraz Kolegium Jana Nowaka-Jeziorańskiego dla Europy Wschodniej zapraszają na debatę panelową poświęconą aktualnym wyzwaniom w relacjach polsko-niemieckich w kontekście transatlantyckim. Wydarzenie odbywa się w ramach projektu badawczego „Zeitenwende” w relacjach polsko-niemieckich? Nowa rola Polski w Europie po 24 lutego 2022 r.”, realizowanego dzięki wsparciu PNFN w ramach konkursu specjalnego 2024.

Środa, 7 października 2026 r., godz. 18:00, Deutsches Theater w Berlinie.

Rejestracja do 6.10.2026 r.
Więcej

Zmiany w gremiach Fundacji

Podczas posiedzenia Kuratorium 30 czerwca 2026 r. w Warszawie prof. dr hab. Andrzej Szeptycki, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego RP, został wybrany na zastępcę przewodniczącego Kuratorium. Prof. dr hab. Waldemar Czachur, dotychczasowy członek Kuratorium, objął funkcję zastępcy przewodniczącego Zarządu, zastępując prof. dr hab. Jana Rydla, który pełnił tę funkcję od 2008 roku i wniósł znaczący wkład w rozwój Fundacji.

Zdjęcie: © Jakub Król / Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Od lewej (członkowie władz Fundacji): prof. dr hab. Waldemar Czachur, podsekretarz stanu prof. dr hab. Andrzej Szeptycki (MNiSW), parlamentarna sekretarz stanu dr Silke Launert (BMFTR) i minister stanu Florian Hahn, Warszawa, 30 czerwca 2026 r.

Debata o odwadze i autorytetach w polityce zagranicznej

29 czerwca 2026 r. PNFN, FWPN i Niemiecki Instytut Spraw Polskich zaprosiły do Warszawy na debatę poświęconą roli odwagi i autorytetów we współczesnej polityce zagranicznej.

W rozmowie uczestniczyli Heiko Maas, Cornelia Pieper i prof. dr hab. Andrzej Szeptycki. Punktem wyjścia była książka Rity Süssmuth „O odwadze, działaniu, wytrwałości i odpuszczaniu”.

Minister stanu Florian Hahn nowym przewodniczącym Polsko-Niemieckiej Fundacji na rzecz Nauki

Polsko-Niemiecka Fundacja na rzecz Nauki (PNFN) ma nowego przewodniczącego: Minister stanu w niemieckim Ministerstwie Spraw Zagranicznych, Florian Hahn, objął funkcję przewodniczącego zarządu. Zastąpił on Cornelię Pieper, byłą minister stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych oraz przez dziesięć lat konsul generalną w Gdańsku, której fundacja serdecznie dziękuje za wieloletnie i pełne zaangażowania działania.

Informacje prasowe

Zdjęcie: © Cosima Höllt

Prof. dr hab. Rita Süssmuth
17.02.1937 – 01.02.2026

Z głębokim smutkiem żegnamy naszą wieloletnią Przewodniczącą Zarządu, byłą Przewodniczącą Bundestagu, prof. dr hab. Ritę Süssmuth.

Od momentu powstania Fundacji w znaczący sposób kształtowała jej działalność, kierując się dalekowzroczną wizją, niezłomnym zaangażowaniem oraz głęboką siłą. Jej zasługi na rzecz porozumienia polsko-niemieckiego, dialogu europejskiego oraz rozwoju współpracy i wymiany naukowej między naszymi krajami mają znaczenie wybitne i pozostaną trwałym świadectwem jej wpływu.

Jesteśmy jej głęboko wdzięczni za niezwykłe zaangażowanie i zachowamy jej pamięć z najwyższym szacunkiem.

Wyrazy głębokiego współczucia kierujemy do jej rodziny oraz wszystkich jej bliskich.

Zarząd, Rada Naukowa, Dyrekcja oraz pracownicy Biura Polsko-Niemieckiej Fundacji na rzecz Nauki

Przeczytaj: Tekst żałobny autorstwa Cornelii Pieper

(Zdjęcie:  Jan Voth)

Polsko-Niemiecka Fundacja na rzecz Nauki (PNFN) otrzymała rekordową liczbę zgłoszeń w konkursu specjalnego „Epokowa zmiana? Inwazja Rosji na Ukrainę i jej wpływ na Polskę i Niemcy” – wpłynęło ponad 30 polsko-niemieckich wniosków badawczych – o łącznej wartości 10,5 miliona euro. Zarząd i Rada Naukowa Fundacji wybrały trzy szczególnie wyróżniające się projekty, łączące w wyjątkowy sposób znaczenie naukowe, jakość metodologiczną i współpracę dwustronną. W styczniu 2026 roku rozpoczną się badania, które otrzymają dofinansowanie w wysokości około miliona euro. Finansowanie jest możliwe dzięki dodatkowym środkom z Federalnego Ministerstwa Badań Naukowych, Technologii i Przestrzeni Kosmicznej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Rzeczypospolitej Polskiej.

Polsko-Niemiecka Fundacja na rzecz Nauki świętuje 15 lat swojej działalności i tym samym realizację niemal 500 polsko-niemieckich projektów z zakresu nauk humanistycznych i społecznych. Współpraca ta nie byłaby możliwa bez zaangażowania wielu osób na przestrzeni ostatnich lat. Z tej okazji Fundacja obchodziła swoje 15-lecie 12 lutego 2025 r. w Kaisersaal Niemieckiego Towarzystwa Parlamentarnego przy Bundestagu w Berlinie. Szczególne podziękowania zostały skierowane do przewodniczącej zarządu (2008-2022) i honorowej przewodniczącej PNFN, prof. Rity Süssmuth, byłej przewodniczącej Bundestagu, oraz inicjatorki Fundacji, prof. Gesine Schwan. W przemówieniu powitalnym Przewodnicząca Zarządu, Cornelia Pieper, podkreśliła ich wieloletnie zaangażowanie i nieoceniony wkład w działalność Fundacji. Jubileusz stał się okazją do podsumowania dotychczasowych sukcesów i wyznaczenia nowych kierunków jej rozwoju.

Umowa międzyrządowa umożliwi Polsko-Niemieckiej Fundacji na rzecz Nauki wspieranie dodatkowych projektów badawczych
Podpisanie umowy 21 czerwca 2023 roku w Ministerstwie Edukacji i Nauki w Warszawie

21 czerwca 2023 roku przedstawiciele polskiego i niemieckiego ministerstwa nauki – sekretarz stanu prof. Sabine Döring i sekretarz stanu Wojciech Murdzek podpisali, w obecności ambasadorów Polski i Niemiec oraz zarządu PNFN, w Warszawie umowę międzyrządową zmieniającą umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy w ramach Polsko-Niemieckiej Fundacji na rzecz Nauki. Nowy zapis w umowie tworzy prawną podstawę wspierania w przyszłości działalności statutowej Fundacji. Każda ze stron może przekazać do 500 tysięcy euro rocznie.

Cornelia Pieper, przewodnicząca Zarządu Fundacji i konsul generalna Niemiec w Gdańsku, skomentowała: „Porozumienie to otwiera drzwi do dalszego wspierania większych projektów badawczych dotyczących centralnych tematów polsko-niemieckich. Cieszymy się z dążenia obu rządów do kontynuowania tej ważnej formy współpracy polsko-niemieckiej”.

Komunikat prasowy, 21.06.2023 r.

W ramach konkursu specjalnego PNFN zespół naukowców przeprowadził szeroko zakrojone badania, zgłębiające komunikację między Polakami i Niemcami oraz ich sposób komunikowania o sobie nawzajem. Projekt „Aktorzy, obszary, sposoby – komunikacja polsko-niemiecka: ze sobą i o sobie” został zrealizowany we współpracy Instytutu Spraw Publicznych w Warszawie i Deutsches Polen-Institut w Darmstadt.

Efektem jest szereg wydarzeń, badań i dostępnych online publikacji, które z różnych perspektyw analizują m.in. takie elementy relacji polsko-niemieckich jak sposób postrzegania kraju sąsiada, tematu wojny czy przekazów obecnych w mediach społecznościowych. Jednocześnie autorzy projektu stworzyli rekomendacje, których celem jest zwiększenie autorefleksji oraz wrażliwości na sąsiada i partnera, a tym samym ułatwienie polsko-niemieckiej komunikacji.

Więcej

Naukowcy z Uniwersytetu Bayreuth i Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy przeprowadzili analizę obszernego korpusu tekstów prasowych dotyczących wydarzeń medialnych istotnych zarówno dla Polaków jak i dla Niemców. Celem zrealizowanego w latach 2019-2023 projektu „Emocjonalne sąsiedztwo. Afekty w polsko-niemieckich dyskursach medialnych od przystąpienia Polski do UE” było zbadanie, jakie jawne i ukryte emocje pojawiają się w przekazach prasowych i w jaki sposób wpływają one na afektywne światopoglądy, które są następnie reprodukowane i rozpowszechniane.

Wyniki tych badań pozwoliły wykazać różnice między polskim i niemieckim dyskursem medialnym, a także zrozumieć ich przyczyny, co może stanowić impuls do przygotowania dyskursywnie realizowanej „polityki afektów” rozumianej jako polityka promujących współpracę emocji.

Więcej